Een goede caravan‑koelkast bepaalt voor een groot deel hoe comfortabel een kampeervakantie aanvoelt. Met betrouwbare koeling hoef je geen eten weg te gooien, heb je altijd een koud drankje bij de hand en kun je langer onafhankelijk staan, ook zonder 230V‑aansluiting. Tegelijkertijd lopen de prijzen van caravan‑koelkasten enorm uiteen: van eenvoudige koelbox tot luxe compressorkoelkast met vriesvak en digitale bediening. Wie voor het eerst oriënteert, schrikt vaak van de totaalprijs, zeker als inbouw, accessoires en energieverbruik worden meegerekend. Deze prijsgids helpt je om de kosten van een caravan‑koelkast realistisch in te schatten en bewuste keuzes te maken tussen instap, middenklasse en premium oplossingen, zodat de koelcapaciteit past bij budget, reisstijl en type caravan.
Prijsopbouw van een caravan‑koelkast: van instapmodel tot premium compressorkoelkast
Aanschafprijs per type: absorptiekoelkast, compressorkoelkast en thermo‑elektrische koelbox
De basis van de kostprijs is het koelsysteem. Bij caravan‑koelkasten gaat het vooral om drie technieken: absorptie, compressor en thermo‑elektrisch. Een eenvoudige thermo‑elektrische koelbox voor gebruik in een kleine Eriba of vouwwagen begint grofweg rond de €70–€150. Deze boxen zijn ideaal voor korte trips, maar koelen meestal maar 15–20 °C onder de omgevingstemperatuur. Een 3‑weg absorptiekoelkast voor caravan of camper begint doorgaans bij circa €800–€1.000 voor compacte modellen van merken als Dometic en Thetford, en kan oplopen tot ruim €2.700 voor high‑end varianten. Compressorkoelkasten zitten qua aanschafprijs vaak tussen absorptie en de simpelste koelboxen in: reken op ongeveer €900–€1.800 voor serieuze inbouwmodellen, afhankelijk van inhoud, vorm en extra functies.
Prijsverschillen tussen inbouwkoelkasten en vrijstaande caravan‑koelboxen
Inbouwkoelkasten zijn duurder dan vrijstaande koelboxen, maar bieden een vast, veilig en netjes geïntegreerd systeem. Een vrijstaande absorptiekoelkast voor in voortent of tuinhuis (50 mbar) kost vaak tussen €400 en €900, terwijl vergelijkbare inbouwmodellen (30 mbar) voor caravan en camper hoger geprijsd zijn door specifieke inbouwmaten, ventilatieroosters en gaskeur. Compressorkoelboxen (vrijstaand) zijn er vanaf circa €400, maar een volwaardige inbouwcompressorkoelkast met front, deurvergrendeling en instelbare schappen kost al snel het dubbele. Bij inbouw spelen ook de kosten van ventilatieroosters en afwerking mee, waardoor de totaalprijs merkbaar hoger ligt dan bij een los apparaat dat je neerzet in de voortent.
Invloed van koelcapaciteit (in liters) en inbouwmaten op de totaalprijs
Net als thuis geldt: hoe groter de inhoud, hoe hoger de prijs. Mini koelkasten tot ongeveer 100 liter zijn goedkoper dan hoge smalle inbouwkoelkasten van 140–175 liter die je vaak in ruime caravans ziet. Een compacte compressorkoelkast van 49–65 liter zit vaak rond de €700–€1.100, terwijl een 170+ liter combi‑koelkast makkelijk boven de €1.800 uitkomt. Bij campers en buscamper‑ombouw is de inbouwmaat extra belangrijk: koelkastfabrikanten bieden varianten met wielbakuitsparing, extra smalle modellen en fronten op maat. Elke niche‑maat en speciale uitvoering heeft impact op de prijs, omdat de productiecomplexiteit hoger ligt dan bij standaardformaten.
Vergelijking budgetmerken (dometic serie 6, thetford N3000) met high‑end modellen (dometic RMD, vitrifrigo)
In het budget- en middensegment zijn Dometic Serie 6 en Thetford N3000 de bekende allrounders. Deze 3‑weg absorptiekoelkasten combineren 12V, 230V en gas en bieden een goede prijs‑kwaliteitverhouding. Reken op €1.000–€1.600 voor de veelverkochte inhoudsklassen. High‑end Dometic RMD‑koelkasten (grote dubbeldeurs modellen) en premium compressormerken zoals Vitrifrigo of Webasto Cruise bewegen zich eerder in de bandbreedte van €1.700–€2.800. Daarvoor krijg je vaak een grotere inhoud, betere isolatie, efficiënter energieverbruik en meer luxe functies zoals uitneembare vriesvakken, LED‑binnenverlichting, stille nachtmodus en geavanceerde elektronica. De meerprijs verdient zich deels terug door een lager stroom- of gasverbruik en langere levensduur.
Kosten per type caravan‑koelkast: absorptie, compressor en hybride systemen
3‑weg absorptiekoelkasten op 12V, 230V en gas: prijsrange en typische toepassingen
Een 3‑weg absorptiekoelkast is de klassieker in caravan en camper. Deze techniek werkt geruisloos op 12V, 230V en gas, wat veel flexibiliteit biedt. Voor standaard caravanmodellen van circa 80–140 liter ligt de gemiddelde aanschafprijs rond de €1.000–€1.700, afhankelijk van merk, serie en uitvoering. Grote dubbeldeurs absorptiekoelkasten met aparte vriesdeur kunnen tot ruim boven de €2.500 gaan. Dit type koelkast is ideaal voor kampeerders die veel op campings met 230V staan, maar ook regelmatig zonder stroom op een natuurplek willen overnachten. Gasverbruik is relatief hoog, maar je blijft volledig zelfstandig zolang er gas in de fles zit.
Compressorkoelkasten op 12V/24V (bijv. dometic CRX, indel B cruise): verbruik en prijssegment
Compressorkoelkasten zoals Dometic CRX, Webasto Cruise of Indel B Cruise werken vooral op 12V of 24V en kunnen via omvormer ook op 230V draaien. Deze techniek koelt krachtig en onafhankelijk van de buitentemperatuur en kan probleemloos tot onder het vriespunt gaan. In het caravansegment liggen de prijzen vaak tussen €900 en €1.800 voor 50–130 liter, met uitschieters naar boven voor grote premium modellen. Het verbruik ligt gemiddeld tussen 30 en 60 watt per uur, wat neerkomt op circa 0,4–1,0 kWh per 24 uur, afhankelijk van temperatuurinstelling en omgeving. Voor off‑grid gebruik in combinatie met zonnepanelen en boordaccu is een compressorkoelkast daardoor vaak de meest energiezuinige keuze.
Hybride koeloplossingen met extra vriesvak of separate diepvrieslade in de caravan
Sommige caravans en campers combineren een standaard caravan‑koelkast met een extra vrieslade of losse diepvries. Zulke hybride setups verhogen het comfort, maar ook de kosten. Een standaard absorptiekoelkast met geïntegreerd vriesvak kost ongeveer 10–20% meer dan een puur koelmodel van vergelijkbare inhoud. Voeg je een separate 12V compressordiepvries toe, dan moet je rekenen op €500–€1.000 extra, plus montage en bekabeling. Voor lange reizen of als je graag veel vlees, ijs of diepvriesgroenten meeneemt, kan deze investering zinvol zijn. Houd wel rekening met extra stroomverbruik en het feit dat een diepvries je accucapaciteit sneller aanspreekt dan een gewone koelkast.
Prijseffect van geïntegreerde elektronische aansturing en digitale temperatuurregeling
Moderne caravan‑koelkasten zijn steeds vaker uitgerust met elektronische aansturing, digitale displays, automatische energiekeuze en slimme temperatuurregeling. Zulke functies voegen comfort toe, maar verhogen de kostprijs doorgaans met zo’n 10–25% ten opzichte van eenvoudige modellen met handmatige gaskraan en draaithermostaat. Denk aan zachte start van de compressor, accu‑bewaking en nachtmodus. In de praktijk leveren deze functies ook besparingen op: nauwkeurige temperatuurregeling beperkt onnodige koeling, en een goede accu‑bewaker voorkomt kostbare schade aan boordaccu’s. Bij intensief gebruik of veel reizen naar warme landen is de meerprijs voor geavanceerde elektronica vaak gerechtvaardigd, zeker bij een caravan‑koelkast met lange verwachte gebruiksduur.
Installatie‑ en inbouwkosten van een caravan‑koelkast bij dealer en zelfmontage
Uurtarieven caravanbedrijven en merkdealers voor inbouw van dometic en thetford koelkasten
Naast de aanschafprijs komt de inbouw van een caravan‑koelkast. Caravanbedrijven en merkdealers hanteren in 2024 veelal een uurtarief tussen €80 en €110 inclusief btw. Voor het vervangen van een bestaande Dometic of Thetford koelkast in dezelfde maat moet je gemiddeld rekenen op 3–5 arbeidsuren: dus circa €240–€550 aan loon. Bij een complexe ombouw (andere inbouwmaat, extra ventilatieroosters, aanpassen van meubelwerk) kan de arbeid eenvoudig oplopen naar 6–8 uur. Merkspecialisten zijn vaak iets duurder per uur, maar kennen de specifieke inbouwrichtlijnen goed, wat de kans op problemen met gas, ventilatie en garantie beperkt.
Extra materiaalkosten: gasleidingen, ontluchtingsroosters, luchtkanalen en 12v‑bekabeling
Bij een nieuwe koelkast komen materiaalkosten bovenop het apparaat zelf. Denk aan nieuwe gasleidingen, koppelingen, een gaskraan, ontluchtingsroosters in de buitenwand en 12V‑bekabeling met zekeringen. Voor een standaard retrofit liggen deze extra materialen vaak tussen €100 en €250. Een set originele Dometic ventilatieroosters (boven en onder) kost bijvoorbeeld al snel €70–€120, afhankelijk van type en kleur. Extra ventilatoren, winterafdekkingen en luchtgeleiders kunnen nog eens €50–€150 toevoegen. Wie een compressorkoelkast installeert, heeft vaak geen buitenroosters nodig, maar moet wel investeren in dikkere 12V‑kabels en eventueel een zwaardere omvormer of DC‑DC‑lader.
Kostenverschil tussen OEM‑inbouw (nieuw bij hobby, fendt, knaus) en retrofit in bestaande caravans
Bij nieuwe caravans van merken als Hobby, Fendt en Knaus worden koelkasten meestal af‑fabriek (OEM) gemonteerd. De meerprijs in de prijslijst voor een grotere of luxere koelkast is dan relatief gunstig, bijvoorbeeld €600–€1.000 extra voor een grotere koel‑vriescombinatie. Bij retrofit in een bestaande caravan betaal je dezelfde koelkast vaak los als after‑market product, plus het volle uurtarief van de dealer en alle extra inbouwmaterialen. Het totale kostenverschil kan dan oplopen tot €500–€1.000 ten nadele van retrofit. Daarom loont het om bij aanschaf van een nieuwe caravan meteen goed na te denken over de gewenste koelcapaciteit en het type caravan‑koelkast op lange termijn.
Risico’s en prijsconsequenties van doe‑het‑zelf inbouw zonder GOK‑ of STEK‑gecertificeerde monteur
Zelf een caravan‑koelkast inbouwen of vervangen lijkt aantrekkelijk om arbeidskosten te besparen. Zeker ervaren doe‑het‑zelvers kunnen de mechanische inbouw vaak prima uitvoeren. Het risicovolle deel zit in gas en koeltechniek. Zonder GOK‑ (gas) of STEK‑ (koeltechniek) gecertificeerde monteur bestaat kans op lekkage, onvoldoende ventilatie of oververhitting. De directe besparing van bijvoorbeeld €300 arbeidsloon kan veranderen in hoge kosten als achteraf blijkt dat de branderunit verkeerd is gemonteerd of dat de gasdichtheid afkeur oplevert bij BOVAG‑keuring. Bovendien vervalt bij foutieve montage de fabrieksgarantie op koelkast én kan de caravanverzekering moeilijk doen bij brandschade.
Herkeuring, gasdichtheidstest en veiligheidscertificaat na vervanging van de caravan‑koelkast
Na het vervangen van een gasgestookte absorptiekoelkast is een gasdichtheidstest geen overbodige luxe maar feitelijk essentieel. Een BOVAG‑keuring of vergelijkbare veiligheidscontrole inclusief gasmeting kost vaak tussen €80 en €150. Sommige bedrijven bieden een pakketprijs: inbouw + gasdichtheidstest + keuringsrapport. Een officieel veiligheidscertificaat is niet alleen van belang voor de eigen gemoedsrust, maar ook voor de waardevastheid van de caravan. Bij verkoop is een recente keuring met vermelding van een correct gemonteerde caravan‑koelkast een sterke plus, omdat de koper direct inzicht krijgt in de staat van het gas‑ en koelsysteem.
Gebruikskosten: stroom‑ en gasverbruik van caravan‑koelkasten op camping en off‑grid
Stroomverbruik in kwh per 24 uur bij compressorkoelkasten op 12V en 230V
Compressorkoelkasten zijn bekend om hun lage verbruik in verhouding tot koelcapaciteit. Gemiddeld gebruikt een moderne 12V compressorkoelkast in een caravan tussen 0,4 en 1,0 kWh per etmaal, afhankelijk van inhoud, ingestelde temperatuur en omgeving. Stel dat je op een camping €0,60 per kWh betaalt (inclusief vaste kosten), dan kost de koelkast je ongeveer €0,25–€0,60 per dag. Over een zomervakantie van drie weken is dat nog geen €13–€25 aan stroom. Bij gebruik via de boordaccu geldt hetzelfde energieverbruik, maar dan moet de energie uit zonnepanelen, laadbooster of walstroom komen. De praktijk leert dat een set van 150–200 Wp zonnepaneel doorgaans voldoende is om een compressorkoelkast in de zomer zelfstandig te voeden.
Gasverbruik in gram per uur bij absorptiekoelkasten tijdens kamperen zonder 230V
Absorptiekoelkasten zijn eenvoudiger qua techniek, maar minder efficiënt in energiegebruik. Op gas verbruikt een typische caravan‑absorptiekoelkast rond de 15–25 g propaan per uur. Bij continu bedrijf komt dat neer op 360–600 g per dag. Met een standaard 10 kg gasfles kun je dus grofweg 2–3 weken koelen, afhankelijk van buitentemperatuur en instelling. Ga je langere tijd off‑grid in warmere gebieden zoals Zuid‑Frankrijk of Spanje, dan loopt het gasverbruik op omdat de koelkast intensiever moet werken om dezelfde binnentemperatuur te halen. Dit maakt gasgestookte koeling op de lange termijn duurder dan het lijkt, zeker als gasflessen lokaal relatief prijzig of moeilijk verkrijgbaar zijn.
Invloed van isolatiekwaliteit, buitentemperatuur en standplaats (Zuid‑Frankrijk vs. nederland) op verbruik
De omgeving kondigt zich niet aan bij de kassa, maar bepaalt wél flink de gebruikskosten van een caravan‑koelkast. In Nederland bij 20–25 °C hoeft een koelkast veel minder hard te werken dan in Zuid‑Frankrijk bij 35 °C in de schaduw. Een absorptiekoelkast verliest dan snel koelvermogen; een compressorkoelkast blijft wel presteren, maar draait langer. Ook de isolatiekwaliteit van de caravan en de plaatsing van de koelkast spelen mee. Staat de caravan op de volle zon met de koelkastzijde zuid gericht, dan neemt het verbruik gemakkelijk 20–30% toe. Slimme kampeerders kiezen daarom voor schaduwrijke standplaatsen, zetten extra ventilatoren achter de koelkast en gebruiken zonneschermen om de wand te beschermen tegen directe hitte.
Kostenberekening bij gebruik van zonnepanelen, omvormer en boordaccu in combinatie met compressorkoelkast
Voor wie graag zelfstandig staat, is de combinatie van compressorkoelkast, zonnepanelen en een sterke boordaccu financieel interessant. Stel: je koelkast verbruikt 0,7 kWh per dag. Met 200 Wp zonnepanelen in de zomer in Zuid‑Frankrijk is 0,8–1,0 kWh opbrengst per dag realistisch. Daarmee is de dagelijkse koelkastvraag in principe gedekt. Een 100 Ah lithiumaccu op 12V levert circa 1,2 kWh bruikbare energie; genoeg om een etmaal te overbruggen zonder zon. De investering in zonnepanelen en accu (bijvoorbeeld €1.500–€2.500) lijkt fors, maar verlaagt de variabele kosten per nacht drastisch. Zeker bij wildkamperen of op eenvoudige natuurcampings zonder stroom verdien je de investering terug via uitgespaarde elektriciteits- of gasverbruikskosten en verhoogde autonomie.
Tweedehands caravan‑koelkasten en revisie: aanschafrisico’s en verborgen kosten
Prijsindicaties voor gebruikte dometic en thetford koelkasten via marktplaats en caravan‑slopers
Een gebruikte caravan‑koelkast lijkt op het eerste gezicht een slimme bespaaroptie. Op platforms zoals Marktplaats vragen particulieren voor een oudere Dometic of Thetford absorptiekoelkast vaak tussen €150 en €400, afhankelijk van leeftijd en staat. Caravan‑slopers of gespecialiseerde handelaren in kampeeronderdelen zitten meestal iets hoger in prijs, bijvoorbeeld €350–€700, maar leveren soms wel een beperkte testgarantie. Bij compressorkoelkasten zijn de tweedehandsprijzen hoger, omdat de vraag naar energiezuinige modellen groot is. Reken grofweg op 40–70% van de oorspronkelijke nieuwprijs voor een recente, goed werkende tweedehands caravan‑koelkast van een A‑merk.
Revisiekosten voor branderunit, stuurprint, thermostaat en deurrubbers
Wat een gebruikte caravan‑koelkast goedkoop maakt in aanschaf, kan duurder worden door revisiekosten. Veelvoorkomende ingrepen zijn het reinigen of vervangen van de branderunit, een nieuwe stuurprint, een defecte thermostaat of poreuze deurrubbers. Indicatief liggen prijzen voor zulke reparaties als volgt:
| Onderdeel / reparatie | Indicatieve kosten (incl. arbeid) |
|---|---|
| Branderunit reinigen / revisie | €80–€180 |
| Vervangen stuurprint / elektronica | €150–€350 |
| Nieuwe thermostaat / sensor | €80–€200 |
| Deurrubbers en afstellen deur | €60–€150 |
Koop je een gebruikte caravan‑koelkast zonder test, dan is het verstandig in gedachten alvast €200–€400 te reserveren voor mogelijke revisie. Veel goedkoper uit zijn kan natuurlijk, maar zeker bij apparaten ouder dan 10–15 jaar is de kans op extra kosten aanzienlijk.
Levensduurinschatting op basis van bouwjaar, type plaatwerk en koelmethode
Een goed onderhouden caravan‑koelkast haalt gemakkelijk 15 jaar of meer. Absorptiekoelkasten staan bekend om hun lange levensduur, zolang de koelunit niet verbrand is door verkeerd gebruik. Compressormodellen zijn technisch moderner en hebben bewegende delen, maar gaan in de praktijk vaak 10–15 jaar mee zonder grote problemen. Belangrijke aandachtspunten bij tweedehands zijn roestvorming aan de achterkant, staat van het plaatwerk rond de brander en verkleuring of scheuren binnenin. Een koelkast uit begin jaren 2000 kan nog prima koelen, maar reken er nuchter op dat de resterende levensduur kleiner is dan bij een jonger model. Wie langdurig op een caravan‑koelkast wil kunnen rekenen, doet er goed aan om bij aankoop minimaal 5–7 jaar resterende levensduur in te schatten.
Valt een vervangen koelkast onder BOVAG‑garantie of separate onderdelen‑garantie?
Bij montage van een nieuwe caravan‑koelkast door een BOVAG‑bedrijf geldt meestal de standaard BOVAG‑garantie op de uitgevoerde werkzaamheden, vaak één jaar. De koelkast zelf valt onder de fabrieksgarantie van de fabrikant, gebruikelijk twee jaar, bij sommige merken drie jaar op specifieke onderdelen. Bij een tweedehands koelkast die door een bedrijf wordt geleverd, kan sprake zijn van een kortere handelsgarantie, bijvoorbeeld drie of zes maanden. Dit is vaak een separate onderdelen‑garantie en dekt niet altijd arbeidsloon bij latere storingen. Vraag daarom expliciet naar de garantieduur op zowel de caravan‑koelkast als de inbouwwerkzaamheden, zeker als het om gasgestookte modellen gaat waarbij veiligheid en betrouwbaarheid cruciaal zijn.
Prijsvoorbeeld per segment: wat kost een caravan‑koelkast in de praktijk?
Instapscenario: compacte thermo‑elektrische koelkast voor kleine eriba of vouwwagen
Voor een klein kampeermiddel zoals een Eriba Puck of vouwwagen volstaat soms een compacte thermo‑elektrische koelkast of koelbox. Stel dat je kiest voor een 12V/230V koelbox van 30–40 liter met ventilator‑techniek, dan ligt de aanschafprijs rond de €100–€200. Er is geen inbouw nodig, hooguit een stevige stroomaansluiting en wat bevestigingsmateriaal. Gebruikskosten hangen direct samen met het stroomverbruik van 50–70 watt continu, wat neerkomt op 1,2–1,7 kWh per dag. Op een camping met vaste stroomprijs merk je dat nauwelijks, maar off‑grid vraagt zo’n systeem om een forse accu of continue walstroom. Voor korte vakanties en gematigde temperaturen is dit instapscenario echter een betaalbare oplossing.
Middenklasse scenario: standaard absorptiekoelkast in een knaus sport of fendt saphir
Een veelvoorkomende situatie is de middenklasse caravan (bijvoorbeeld Knaus Sport of Fendt Saphir) met een standaard 3‑weg absorptiekoelkast van rond de 100–140 liter. Stel dat je de bestaande koelkast vervangt door een nieuw model van vergelijkbare maat. De koelkast zelf kost dan circa €1.200–€1.600. Inbouw door een gespecialiseerd caravanbedrijf inclusief gasdichtheidstest en nieuwe ventilatieroosters komt uit op ongeveer €400–€700, afhankelijk van benodigde uren. De totale investering komt daarmee ruwweg tussen €1.600 en €2.300 te liggen. Daarvoor krijg je een betrouwbare, stille caravan‑koelkast die zowel op 230V als gas kan draaien en perfect past bij een gezin dat vooral op campings in West‑Europa kampeert.
Premium scenario: grote compressorkoelkast met vriesvak in luxe hobby excellent
In het premiumsegment past een grote compressorkoelkast met ruim vriesvak, bijvoorbeeld in een Hobby Excellent of vergelijkbare luxe caravan. Denk aan een 150–175 liter inbouwcompressor met geavanceerde elektronica, verwijderbaar vriesvak en LED‑binnenverlichting. De aanschafprijs ligt dan vaak tussen €1.700 en €2.400. Omdat compressorkoelkasten doorgaans geen buitenroosters nodig hebben, vallen de materiaalkosten iets lager uit, maar er is wel serieuze 12V‑bekabeling en eventueel een omvormer of DC‑DC‑lader nodig. Totaal, inclusief professionele inbouw, is een budget van €2.200–€3.000 realistisch. Dit scenario is ideaal als je veel off‑grid staat, reist naar warme landen en maximale koelprestaties en energie‑efficiëntie zoekt.
Meerjarenkostenberekening (TCO) inclusief energie, onderhoud en eventuele vervanging
Bij het kiezen van een caravan‑koelkast helpt het om naar de totale gebruikskosten (TCO, Total Cost of Ownership) over bijvoorbeeld tien jaar te kijken. Stel twee vergelijkbare situaties: een absorptiekoelkast van €1.500 en een compressormodel van €1.900. De absorptiekoelkast verbruikt op gas bijvoorbeeld €80–€100 per jaar aan gas (bij intensief gebruik), terwijl de compressorkoelkast via campingstroom en zonnepanelen voor €40–€60 aan elektriciteit nodig heeft. Op tien jaar tijd is het verschil in energiekosten dan al snel €400–€600 in het voordeel van de compressorkoelkast. Tel daarbij op dat een efficiëntere koelkast minder vraagt van accu en zonnepanelen en je ziet dat de hogere aanschafprijs zich op termijn regelmatig terugbetaalt, zeker bij fanatieke kampeerders die meerdere maanden per jaar onderweg zijn.
Bespaartips en aankoopstrategie voor een caravan‑koelkast met optimaal prijs‑kwaliteitniveau
De keuze voor een caravan‑koelkast is een balans tussen budget, comfort en gebruikssituatie. Een paar strategieën helpen om een optimale prijs‑kwaliteitverhouding te bereiken. Kies om te beginnen altijd voor een inhoud die past bij het reisgedrag: een gezin dat drie weken naar Zuid‑Frankrijk gaat heeft meer aan 140+ liter met vriesvak dan aan een kleine mini‑koelkast, terwijl een stel dat vooral weekenden weg gaat vaak genoeg heeft aan 80–100 liter. Let daarnaast op de isolatiekwaliteit en het energie‑label van de caravan‑koelkast; extra investering in een efficiënter model verlaagt structureel het verbruik. Tot slot loont het om acties en seizoenskortingen bij caravanbedrijven in de gaten te houden, want juist koelkasten en inbouwapparatuur worden regelmatig met 10–20% korting aangeboden tijdens voorjaarsbeurzen en einde‑seizoenacties, waardoor je voor hetzelfde budget een hoger segment kunt kiezen.